aristoteles

  • le poisson

    --alinti--

    (m.ö 384-7 mart m.ö. 322) antik yunan filozof. platon ile batı düşüncesinin en önemli iki filozofundan biri sayılır. fizik, astronomi, ilk felsefe, zooloji, mantık, politika ve biyoloji gibi konularda pek çok eser vermiştir.

    m.ö. 384 veya 385'te, günümüzde athos tepesi olarak adlandırılan tepenin yakınlarında ufak bir makedonya kenti olan stageira'da, makedonya kralı ii. amyntas'ın (philippos'un babası) hekimi olan nikomakhos'un oğlu olarak dünyaya gelir. m.ö. 367 veya 366 'da 17 yaşında platon'un atina'daki akademisine (akademeia) girmesiyle platon'un en parlak çömezlerinden biri olur. tütör yahut yardımcı hoca olarak çalıştığı dönemde, okuma tutkusuyla tanınır; (platon, belki de bir tür tenezzülle, ona "okuyucu" lakabını takar) daha sonraları akadmeia'daki öğretime kendisi de katkıda bulunur: kimi zaman platoncu savları rakip isokratos okuluna karşı savunmak için geliştiren, hatta zaman zaman da evdamos ya da can üzerine (peri tes psykhes) yazılarında olduğu gibi, bu tezleri büyükseyen diyaloglar yazar. gryllos yahut retorik üzerine aristoteles'in diyalog yazarlığı dönemine aittir.

    platon m.ö. 347'de öldüğünde, akademeia'nın başına ardılı olarak spevsippos'u atamıştır. antik çağ'dan itibaren yaşamöyküsü yazarları -herhalde kötücüllüklerinden- platon'un bu seçiminde aristoteles'in akademeia'yı terk etmesinin asıl nedenini görüyorlar. aristoteles'in en azından spevsippos'a karşı kalıcı bir garez duyduğunu biliyoruz. aynı yıl, belki de ustasının teşvikıyle, ksenokratos ve theophrastos ile bugün biga yarımadası olarak anılan troas bölgesindeki assos kentine gönderilir. orada tiran atarnevs'li hermias'ın siyasî danışmanı ve dostu olur. aynı esnada, özgünlüğünü daha o zamandan belli eden bir okul kurar. bu okuldaki girişimleri arasında yaşambilim üzerine çalışmaları yer alır. 345-344 yıllarında, belki de theophrastos'un daveti üzerine, komşu lesbos (midilli) adasının doğu kıyısındaki mytilene (midilli) kentine varır. 343'te pella'daki (bugün ayii apostili) kral makedonyalı philippos'un sarayına, oğlu iskender'in eğitimini üstlenmek üzere çağırılır. 341 yılında perslerin eline düşen hermias'ın feci sonunu pella'da öğrenir, anısına bir ağıt düzer. gerek pella'da ikamet ettiği sekiz senelik dönem, gerek eğitmenlik vazifesinin içeriği hakkında neredeyse hiçbir şey bilmiyoruz. philippos'un ölümüyle m.ö. 335 iskender tahta oturur. aristoteles atina'ya dönüp akademeia'ya rakip olarak lykeion'u, ya da diğer adıyla peripatos 'u (öğrencileriyle içinde dolaşarak tartıştıkları bir tür çevresi sütunlarla çevrili avlu ya da galeri) kurar. lykeion'lulara verilen peripatetikoi adı buradan geliyor. burada on iki sene ders verir.

    m.ö. 323'te büyük iskender'in bir asya seferi esnasında ölmesi üzerine atina'da makedon karşıtı bir tepki dalgası peydah olduğu vakit, aslında makedonculuk zannı taşıyan aristoteles'e karşı, dine saygısızlık davası açılması söz konusu olur. bir ölümlüyü -hermias'ı- anısına bir ilahi yazarak ölümsüzleştirmekle itham edilir. bunun üzerine aristoteles, sokrates'in yazgısını paylaşmak yerine atina'yı terk etmeyi seçer: kendi deyişiyle, atinalılar'a "felsefeye karşı ikinci bir suç işlemeleri" fırsatını tanımak istemez. annesinin memleketi olan eğriboz (evboia) adasındaki helke'ye khalkis sığınır. ertesi yıl m.ö. 322'de, altmış üç yaşında ölür.

    --alinti--

  • mimesis

    üzerine söz söylemediği alan, bilim, durum olmayan filozof.

    1
  • ix

    platonun ogrencisi,batı dünyasının onemli filozoflarındandır

  • ruyapeccatrix

    fizik ve metafizik'in babası, mantık'ın kurucusudur. prospektüs misali bir yazım dili vardır. bu sebeple metinlerini okumak işkence gibidir.
    ilk felsefe tarihçisi olarak da nitelendirilir kendisi. zira yazmış olduğu eserlerde, kendinden önce yapılmış akıl yürütmeleri, ortaya konulmuş fikirleri referans göstererek, o fikirleri eleştirip kendi fikrini ortaya koyarak; kendisinden önceki döneme de ışık tutmaktadır.
    platon'un öğrencisi olduğu gibi, iskender'in de hocasıdır.

    1
  • yok

    eski bir hekim ailesinden gelen aristoteles'in (384-322) doğduğu yer selanik yakınlarında stageiros. babası nikhomakhos, makedonya kralı amyntas'ın özel hekimi ve yakın dostu imiş. aristoteles daha 19 yaşında iken, atina'ya gelip platon'un akademia'sına girdi. platon'un ölümüne kadar, hiç ayrılmadan burada kaldı. akademia'da kısa zamanda kendisini göstererek öğretmen durumuna geçti. daha akademia'da çalışırken yayımladığı yapıtlarıyla adını duyurdu. platon'un ölümünden sonra aristoteles, dostu atraneus kralı hermeias'ın yanına, troas bölgesinde assos'a (edremit körfezinde bugünkü behramköy) gitti. (sonra da kralın yeğeni ile evlendi.) 343 yılında makedonya kralı philipp kendisini oğlu iskender'i yetiştirmek üzere sarayına çağırdı. iskender'in eğitimi ile aristoteles aşağı yukarı üç yıl uğraştı. babasının iskender'e yönetimde ve orduda görevler vermesi üzerine, aristoteles de memleketi stageiros'a gelip burada bir kaç yılını bilimsel ilgilerinin çok yanlılığını, öğretimdeki dsiplini, planlı araştırma ve çalışmalarıyla az zamanda akedemia'yı gölgede bırakmış, ilkçağın bundan sonraki bu gibi bilim ocaklarına örnek olmuştur. okul, apollon lykeios 'a adanmış bir gymnasion'da kurulduğu için adını ''lykeion'' olarak almıştır. aristoteles felsefi konuşma ve tartışmaları, platon gibi oturarak değil de, bir aşağı bir yukarı gezinerek yaptığı için bu okula '' peripatos'' -gezinenler- adı da verilir. aristoteles okulunun başında hiç aralıksız 12 yıl bulunmuştur. (335-323) ama iskender'in ölümünden sonra, atina'da, makedonya'ya karşı ayaklanmalar başlayınca,makedonya sarayı ile olan yakın ilişkileri dolayısıyla güç durumda kaldı. nitekim hemen dinsizlikle suçlandırılmış, sokrates'in başına gelene uğramamak için, khalkis'e gitmiş, burada bir yıl sonra bir mide hastalığından 62 yaşında ölmüştür. *

    aristoteles 18 yaşındayken atina'ya gelen platon'un, öğrencisi olmuş, öğretmeninin i.ö.348'de ki ölümüne değin hemen hemen 20 yıl akedemia'da kalmış, sonra yolculuklar etmiştir. hemias adlı bir tiran'ın yeğeniyle ya da kız kardeşiyle evlenmiştir. (aristoteles'in karısı için, hermias'ın odalığı olduğu konusunda kötü bir söylentide vardır. tiran'ın iğdiş olması olgusuyla çürütülür bu düşünceler) aristoteles ile iskender'in ilişkileri konusunda sorulacak her sorunun karşılığı karanlıktır. konuyla ilgili efsanelerde uydurulduğundan karanlık olma özelliği daha da artar. birbirlerine yazdıkları genellikle uydurma varsayılan mektuplarda vardır. her ikisine de hayran olanlar, öğretmenin öğrenciyi etkilediğini söylerler. hegel: ''iskender, felsefenin uygulanımsal yararını göstermiştir.'' der.
    a.w.benn; ''eğer felsefe kendisi için iskender'in karakterinden daha iyi bir tanık gösteremiyorsa, bu bir şanssızlıktır. şımarık, sarhoş, eziyetçi, kindar, boş düşünceli skott(iskoç) oymak başlarının kötülüklerini bir doğu despotunun çılgınlığında toplamışın tekiydi iskender'' (alexandros)
    aristoteles, hiçbir devletin 1000'den fazla yurttaşa sahip olmaması gerektiğini düşünmüş ve altın orta öğretisini öğütlemişti.

  • jokerock

    düz mantık kuran filozof kişi.

  • kotuyumbenkotuyumkotuyum

    "genclerimiz anlasilmaz, dayanilmaz ve tüyler ürpertici gözüküyor" demis yunan filozof. (m.ö. 330)

  • levye

    geometri ve astronomi çalışmalarıyla ayrıca hatırlanması gereken bilim insanı.
    filozof.

  • capulcubeybi

    akademia mezunudur.
    dfdssf. diplomasını platon vermiş.

  • kertilenkele

    platon'un öğrencisi olmasına rağmen bilgi hakkındaki düşünceleri tamamen farklı olan, farabi'nin örnek aldığı bilge filozoftur.
    not: şu ana kadar hiç bi yanlış düşüncesini görmediğim nadir filozoflardan.

  • kertilenkele

    (bkz: eğitimin kökleri acı meyveleri tatlıdır)

  • defakto

    fizik, gökbilimi, felsefe, zooloji, mantık, siyaset gibi konularda pek çok eser vermiştir. platon'un öğrencisidir. özellikle mantık ve siyaset üzerine yazdığı kitaplar, batı medeniyetinin aydınlanma evrelerinde yol gösterici olmuştur. bunun öncesinde, islam dünyası eserlerini arapça'ya çevirmiş ancak islamın kimi durumlarıyla çelişik yapılar sergilediğinden, bu ekoldan nemalanmış pek az islami bilgin ve filozof vardır.

    atinalıların devleti ve metafizik eserleri okunmalıdır.

    1
  • kara bocuk

    bir karınca yiyenle washington'a giden filozof.

    1
  • sigaradancekilenilknefes

    götü göbeği salmış zevk sefa içinde sikindirik sikindirik çıkarımlarda bulunmuştur. filozof.

  • sondaj

    ''tüm insanlar, doğaları gereği bilmeyi arzular''

    şeklinde bir kelam etmiş.
    şu anda da soruyorlar kim milyoner olmak ister'de.
    bilirse çocuk 250bin tl kazanacak.

    daha niye arzulamasın insan bilmeyi?

    3
  • zeyzey

    büstü lauvre muzesinde bulunan , bati düsüncesinin en önemli iki filozofundan biri.

  • koyuipsalasportaraftari

    bir raul meireles değildir, hele bir manuel fernandes değildir, hele hele bir grand ekinokshiç değildir.

  • tornavidayasar

    ariston'un yüzde 50 ortağıydı ölünce yediler adamın parasını nur içinde yatsın.özledik.

  • boo

    işi gücü yok felsefe yapmış şu vardır bu vardır o yoktur bu yoktur demiş hiç kendinden sonraki ezber yapacak çocukları düşünmemiş lanet olası.

  • biseyler

    "yalnız yaşamanız için ya hayvan ya tanrı olmanız gerekir." sözünün sahibi filozof. kadınlara bakış açısından dolayı sevmediğimdir.

  • abraham linkkoy

    platon' un yanında yirmi sene boyunca öğrencilik yapmış olan kişidir.

    idealar dünyası nedeniyle platon' a kaçık gözüyle bakmaktadır.

  • karinca

    kamunun mutluluğu bireyin mutluluğundan önce gelir diyen kadınları ise eksik insan diyerek yeren filozof.

  • highmermanluvcannabis

    manyağın biri.
    malum adı çıkmış şeyler, lümpenler öve öve bitiremez içeriğini bilmeden, büyük ihtimal aristo'da öyle meşhur olmuştur...

    kendisi hiç bir halt hakkında doğru düzgün tutulabilecek fikri yoktur, ayrıca dünya'ya en büyük armağanı "natural slavery"dir. Saolsun, siyahilerin 19.yy'a kadar süren köleliğinin fikir babasıdır yani.
    Üstüne üstlük, hitler'in büyük holocaust'unun öncü fikiri "eugenics"'inde ilham kaynağıdır.

    yani kendisi yaşadıktan binlerce yıl sonra on milyonların acısına sebep olmuş biridir.

  • musa

    "Bilim bütünü, tarih tikeli, sanat da mümkünü bildirir."

  • drunkpilgrim

    yavşağın dölü.

    o kadar diyorum size.

    başımıza ne geldiyse bunun yüzünden geldi.

    isteyerek değil ama anasını sikti dünyanın.

    3